تحلیل شرایط بازار ماهی هوور ( skipjack ) در ایران و جهان
پنجشنبه 09 اسفند 1397, 23:40

 

یادداشت- سعید بزرگی- صادر کننده محصولات کشاورزی: تُن نام چند نوع ماهی بزرگ اقیانوسی از خانواده تون‌ماهیان (به انگلیسی: Scombridea) است. این نوع ماهی خیلی سریع شنا می‌کند و سرعت حرکت آن به ۷۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. بعضی از انواع تن خونگرم می‌باشند. برخلاف انواع دیگر ماهی که گوشت سفید دارند، ماهی تن گوشت صورتی یا قرمز تیره دارد. علت قرمزی گوشت آنها، میزان زیاد میوگلوبین (پروتیین محتوی آهن قرمز در عضله)، در بافت‌های ماهیچه است.گوشت سفت ماهی تن دارای پروتئین و ویتامین‌های بسیاری است.بیشتر ماهیان تن در دریاهای گرم زندگی می‌کنند، اما بسیاری از آنان در فصل تابستان به آب‌های شمالی کره زمین سفر می‌کنند. "بال ماهی آبی" حدود ۳ متر طول دارد. الباکور از انواع دیگر ماهی تن هستند. برخی از انواع بزرگتر ماهی تن مانند بلوفین می‌توانند حرارت بدنشان را با فعالیت‌های ماهیچه‌ای بالاتر از دمای آب ببرند. این کار به آنها کمک می‌کند که بتوانند در آب‌های سرد زنده بمانند. نواع ماهی تن شامل:- تن بلو فین ، که گاهی به وزن ۶۸۰ کیلو میرسند(تن یلوفین Yellow Fin-تن آلباکور Albacore -تن بیژیی Bigeyeskipjack و ...)

بسته بندی ماهی تن به شکل کنسرو برای اولین بار در ۱۹۰۳ توسط کنسرو کنندگان ساردین در کالیفورنیا انجام شد و اولین دستور غذای خوراک با ماهی تن حدود ۵۰ سال قبل در روی یک کنسرو سوپ قارچ کمپبل ( از معروفترین تولید کنندگان غذای آماده در آمریکا) به چاپ رسید. امروزه مقدار قابل توجهی از انواع غذاهای فوری مانند برگر ها و پیتزاها، خوراکهای گران قیمت و سالادهای رژیمی با استفاده از ماهی تن کنسرو شده یا تازه، به خصوص به شکل استیک آماده میشود و ماهی تن در واقع مبدل به یکی از غذاهای اصلی بسیاری از کشورها شده است.

 سالانه در جهان بیش از 200 میلیون تن آبزیان تولید می شود که 48 در آن از روش صیادی است. ایران در این بازار سهم بسیار کوچکی و نزدیک به 55 صدم درصد است. این درحالی است که ایران علاوه بر دسترسی به آبهای زرخیز دریای کاسپین از گنجینه ازرشمند خلیج همه فارس و دریای عمان برخوردار است و به آبهای آزاد راه دارد. ایران با تولید سالانه یک میلیون و یکصد هزار تن آبزیان که تنها حدود 640 هزار تن از آن از طریق صیادی به دست می آید سهم بسیار کمی در میان تولید کنندگان این صنعت دارد. اهمیت میزان مصرف آبزیان در سلامت جامعه نیاز به تاکید و تشریح ندارد و بر همگان مبرهن است که افزودن میزان مصرف آبزیان در سبد خانوار گامی صحیح در اصلاح سبد غذایی است. میزان مصرف سرانه ماهی در دنیا به طور متوسط ۲۰ کیلوگرم است در حالی‌که این عدد در ایران ۱۰.۶ کیلوگرم می باشد. مصرف ماهی به صورت کنسرو شده علاوه بر آنکه دسترسی به این منبع غذایی را سهل تر می نماید امکان نگهداری بلند مدت تر را نیز به خانوار می دهد. در این میان میزان مصرف تن ماهی در ایران 6 تا 7 قوطی در سال است. بازاری با میزان مصرف حدود 500 ملیون قوطی در سال.

ایران به دلیل عدم برخورداری از کشتی های مدرن صیادی اقیانوس پیما ( به میزان کافی ) یکی از وارد کنندگان عمده ماهی های تن است. در مقیاس جهانی، چین به عنوان بزرگترین بازار skipjack سالانه در حود 90 میلیون دلار واردات را به خود اختصاص داده است. این عدد اضافه می شود به میزان صیدی که توسط صیادان چینی انجام می پذیرد و متاسفانه دست این صیادان تا آبهای ایران نیز رسیده است. بر اساس گزارش مرکز رشد صادرات غنا در سال 2017 این کشور 17.720 میلیون دلار صادرات ماهی به ایران داشته است و ایران بازار هدف اصلی برای صادرات ماهی در غنا است. بیش از 60 درصد صادرات ماهی غنا به جهان (29.370 میلیون دلار) به مقصد ایران بارگیری شده و اکنون این کشور  با در اختیار داشتن سهم بازار 40.8 درصدی در بازار ایران بزرگترین تامین کننده Skipjack در بازار ایران است.  در سال 2017 واردات تن ماهیان به ایران از چندین کشور بوده است (به جدول ذیل مراجعه کنید). بزرگترین رقیب غنا، سیشل با سهم بازار 40.6 درصد بوده و  پس از سیشل، چین  با 7.6 درصد سهم اندکی از بازار ماهی در ایران را در اختیار دارد. در میان هشت کشور صادرکننده اصلی به بازار ایران ،هیچ رقیب منطقه ای وجود ندارد. سیشل در سال  2017 بیش از 104میلیون دلار صادرات ماهی داشته که ایران با 9/16 درصد دومین بازار بزرگ مقصد بعد از موریس (35.9 میلیون دلار) برای سیشل است.  جدا از ایران و موریس، صادرات از سیشل به تایلند 16.3 درصد، ترکیه  9.8 درصد، ماداگاسکار  9.5 درصد و اسپانیا 6.1 درصد بوده است. کل صادرات skipjack از چين 137.7 ميليون دلار ، بيشتر به تایلند و فيليپين بوده و این دو کشور بیش از 85 درصد کل صادرات skipjack از چین را داشتند. واردات  Skipjack   ایران از از چین فقط 1.6٪ از کل صادرات چین بوده است.  در حالی که سه رقبای اول (سیشل، چین و کره) نرخ رشد منفی بین سال 2016 داشتند، رشد 181 درصدی صادرات skipjack غنایی ها طی یک دوره مشابه، قابل توجه بود.

این بازار شرایطی مناسب جهت ورود بازرگانان جوان دارد و صد البته علاوه بر نیاز به دانش فنی دراین زمینه مخاطرات فعالیت در زمینه صنایع غذایی را با ضریب بالایی با خود خواهد داشت. در شرایطی که تحریم ها راه ورود بسیاری از کالا ها و فعالیتهای اقتصادی را در بازار ایران سخت کرده، صنایع غذایی و محصولات کشاورزی بازاری مناسب جهت فعالیت اقتصادی جوانان خواهد بود.

جدول مقایسه ای صادرات/واردات ماهی تن skipjack  در سالهای 2016-2017

تامین کننده

میزان صادرات به ایران در سال 2017

( دلار)

سهم واردات به ایران

( درصد)

میزان رشد واردات بین سالهای 2013 تا 2017

میزان رشد واردات بین سالهای 2016 تا 2017

میانگین تعرفه در ایران،

جهان

43393$

100

13

47-

 

غنا

17720$

40.8

 

181

30

سیشیل

17615$

40.6

 

5-

30

چین

3315$

7.6

21

87-

30

کره

2274$

5.2

30-

88-

30

اسپانیا

1167$

2.7

 

78

30

سنگاپور

626$

1.4

 

 

30

هند

496   $

1.1

55-

95-

30

امارات متحده عربی

179 $

0.4

50-

387

30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منبع : ITC Trademap

 

افزودن نظر

captcha
ارسال
انصراف

پربیننده‌ترین

مطلب دیگری نیست



این سایت با منابع شخصی راه اندازی شده است و حق تکثیر مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.